HÀNH TINH KHỦNG LONG SÁT THỦ TỐI THƯỢNG (Subtitled: Twan Thach)
Chúng ta đang sống qua một cuộc cách mạng thời khủng long.
Chúng ta đã đẩy ranh giới của kiến thức đi xa hơn bao giờ hết.
(TIẾNG RỐNG)
Chúng ta có một sự hiểu biết hoàn toàn mới
của những sát thủ to lớn nhất tùng bước chân trên trái đất.
(TIẾNG GẦM)
Một trong những sát thủ, đầu tiên được phát hiện ở Ai Cập
đã trở thành biểu tượng của những động vật ăn thịt mới.
Một khủng long khổng lồ, với vây lưng hai mét mọc trên sống lưng.
Không giống như bất cứ cái gì được thấy trước đây.
Chỉ trong năm 2005, khi một hàm trên hoàn chỉnh được tìm thấy,
cái mà chúng ta có thể tái tạo lại một cách chính xác cho sinh vật kỳ lạ này.
Với một hộp sọ dài gần hai mét,
khủng long này là một gã khổng lồ dài 17 mét từ mũi đến đuôi.
Bốn mét dài hơn khủng long bạo chúa T-Rex.
Triều đại của khủng long bắt đầu gần 250 triệu năm trước,
nhưng sát thủ này không xuất hiện cho đến thời điểm được biết là giữa kỷ phấn trắng.
95 triệu năm trước, quê hương của nó ở Bắc Phi
một hoang mạc xung quanh là một hệ thống rộng lớn của các con sông và đầm lầy.
Các đầm lầy là bãi thải cho nhiều loài khủng long lớn,
Như loài mỏ vịt Ouranosaurus.
(KÊU QUANG QUÁC)
(TIẾNG KÊU)
Nó cũng là những khu vực săn mồi của một sát thủ.
(TIẾNG KÊU)
(TIẾNG GẦM)
Spinosaurus,
những sát thủ to lớn nhất chưa tùng bước chân trên trái đất.
Một khối khổng lồ 11 tấn.
Tuy nhiên, cho đến lúc này,
Các Ouranosaurs nằm ngoài thực đơn của tên sát thủ.
Spinosaurus là một phần của gia đình khủng long mới được phát hiện.
Chúng cũng được tìm thấy ở Nam Mỹ với Irritator,
ở châu Âu, có Baryonyx,
và Châu á, Siamosaurus.
Tuy nhiên, cuối cùng và lớn nhất hơn tất cả đến từ Bắc Phi.
Spinosaurus là chính nó.
Nghiên cứu về xương và răng của chúng cho thấy một cái gì đó thật tuyệt vời.
Spinosaurus là một động vật ăn thịt,
nhưng là một trong những thợ săn dưới nước.
Spinosaurus là duy nhất.
Với hàm dài, hẹp và lỗ mũi hướng lên cao trên đầu,
Các răng của nó thẳng và hình nón,
và các hốc trong mõm có các cảm biến thăm dò,
giúp cho nó định hướng để săn bắt con mồi.
Có những con Onchopristis,
cá lưỡi kiếm khổng lồ dài 8 mét.
Trong năm 2008, một hộp sọ Spinosaurus được đặt thông qua một máy quét CT.
Cho thấy rằng các lỗ và các xoang trong mõm.
Trông cũng giống như của những con cá sấu.
Được nghĩ rằng bao gồm các cảm biến áp lực.
Cảm nhận giống như cá sấu,
có thể phát hiện chuyển động của con mồi.
Nó có thể tấn công thậm chí không cần nhìn thấy các nạn nhân.
Bất cứ nơi nào khác, con Rugops tám-mét này có thể là động vật ăn thịt hàng đầu.
Nhưng ở đây, nó trở nên nhỏ bé so với Spinosaurus,
một động vật ăn thịt phù hợp để khai thác một môi trường rất thành công,
tiến hoá thành một gã khổng lồ 17 mét.
Spinosaurus là khủng long ăn thịt lớn nhất từng được phát hiện,
nhưng nó không phải là những sát thủ khổng lồ đầu tiên.
Những con khủng long sát thủ khổng lồ đầu tiên xuất hiện sớm hơn nhiều.
Chúng sống cùng thời trong kỷ Jura, 150 triệu năm trước.
Một trong những biểu tượng nhất là Allosaurus,
từ sự hình thành Morrison ở Bắc Mỹ.
Tuy nhiên, chỉ gần đây thôi chúng ta mới có thể làm sáng tỏ
những kẻ săn mồi làm thế nào để săn bắt.
(GIÓ HÚ)
(TIẾNG KÊU KHỤT KHỊT)
Allosaurus là sát thủ phổ biến nhất ở vùng đất này.
Dài 9 mét, với một bộ hàm có răng giống như lưỡi kiếm răng cưa,
Allosaurus là một thợ săn ghê gớm.
Một con Camptosaurus đơn độc là một con mồi dễ dàng bị giết.
Răng của Allosaurus có răng cưa phía trước và sau,
tiến hoá hoàn toàn để xẻ thịt.
Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây đã chỉ ra
Lực cắn của Allosaurus yếu một cách đáng kinh ngạc.
Kết quả tính toán cho thấy lực cắn của nó không mạnh mẽ hơn một con sư tử.
Vì thế bằng cách nào mà quái vật kỷ Jura này săn và giết?
(TIẾNG KÊU HỐT HOẢNG)
Camptosaurus dựa vào cảm quan của mình để tránh kẻ thù.
Mặt khác Allosaurus là một tay phục kích săn mồi nhanh chóng và mạnh mẽ .
(ẦM Ĩ)
(RÊN RỈ)
(RÊN RỈ YẾU ỚT)
(ẦM Ĩ)
Mặc dù sự yếu kém rõ ràng của cú đớp,
Allosaurus đã hành động, trong thực tế, có một phương pháp hạ thủ chết chóc.
Hộp sọ của nó có thể chịu đưng một lực mạnh mẽ gấp 15 lần hơn vết cắn của nó.
Điều này có nghĩa rằng Allosaurus sử dụng đầu của nó giống như một chiếc rìu,
Các cơ cổ mạnh mẽ, đưa hàm trên của nó vào con mồi.
Với mỗi động tác, hàm răng răng cưa của nó sẽ xé xác con mồi...
Các nạn nhân bị chết do kết hợp bị sốc và mất máu.
(ẦM Ĩ)
Saurophaganax.
Với 12 mét, nó là động vật ăn thịt lớn nhất trong vùng.
(ẦM Ĩ)
(CẢ HAI ẦM Ĩ)
Một trong những lợi thế rất lớn
là ăn cắp mồi của kẻ khác đã giết thì dễ dàng hơn nhiều .
Với sự nổi lên của động vật ăn thịt khổng lồ,
và sự lan tràn của chúng trên khắp thế giới trong kỷ Jura,
khủng long nhỏ hơn cần chiến lược mới nếu chúng muốn sinh tồn.
Trong những năm qua, Trung Quốc đã tập trung
một số khám phá hóa thạch đáng chú ý.
Một điển hình hóa thạch đặc biệt
là làm thế nào để một số có thể tránh được những khủng long sát thủ.
Nó sinh sống trong các khu rừng kỷ Jura ở Trung Quốc 154 triệu năm trước.
Ẩn trong những khu rừng tươi tốt là Epidexipteryx.
Rừng này là nhà của nhiều động vật ăn thịt, với kích thước nhỏ làm cho nó dễ bị tổn thương.
(ẦM Ĩ ĐÀNG XA)
Đây là Sinraptor.
Một con khủng long nhỏ như Epidexipteryx
sẽ không quan tâm đến một một con trưởng thành 7 mét.
Nhưng đây là một con vị thành niên.
(ẦM Ĩ)
Nhỏ bé cũng có lợi thế của nó.
Tất cả mọi thứ chúng ta biết về Epidexipteryx
xuất phát từ một hóa thạch lạ thường xuất hiện trong năm 2008.
Nó cho thấy một động vật với một hộp sọ nhỏ và ổ mắt lớn
và răng dài bất thường,
có ngón chân phù hợp cho việc leo trèo với cánh tay và bàn tay rất dài.
Điều này cho thấy rằng một con khủng long cũng phù hợp với cuộc sống trên cây.
Các ngón tay thứ ba kéo dài bất thường
là một tính năng khác đặc biệt của nhóm.
Với điều này và các răng cửa nhô ra,
Epidexipteryx có các công cụ hoàn hảo để tìm kiếm côn trùng.
(CÔN TRÙNG RỈ RẢ)
Săn mồi kiểu này, khó khăn lắm mới bắt được, một phần thưởng cũng kha khá.
Của bắt được có thể thu hút sự chú ý không mong muốn.
Dưới đây là một con Epidexipteryx khác lớn hơn.
(KÊU QUANG QUÁC)
(CẢ HAI KÊU QUANG QUÁC)
Có nhiều điều cho sinh vật đặc biệt này hơn là lần đầu tiên nhìn thấy tận mắt.
Các hóa thạch cũng tiết lộ
nó đã được bao phủ bằng lông vũ ngắn sơ khai.
Lông vũ được tiến hoá dường như chỉ cho một lý do:
để giữ ấm.
Tuy nhiên, có một tính năng nổi bật sau cùng:
bốn lông vũ dài trên đuôi của nó.
Các lông vũ này không giống như các loài chim hiện đại.
Nó dài và giống như dải ruy-băng
gần như chắc chắn chỉ để khoe mẻ.
Chúng là những ghi nhận sớm nhất của lông trang trí.
Trong thực tế, tên rất kêu "Epidexipteryx" có nghĩa là "Bộ cánh lông".
(KÊU QUANG QUÁC)
Và chúng nằm trong số lớn các loài khủng long bất kỳ nào giống như chim.
Chỉ có ở trên cây bạn mới có thể an toàn khỏi các động vật ăn thịt lớn như Sinraptor.
Di chuyển trên cây mở ra một thế giới hoàn toàn mới cho khủng long.
Và không lâu sau đó trước khi các sát thủ tiếp bước .
Ấn tượng nhất, tìm thấy trong năm 2000,
sống ở đông bắc Trung Quốc khoảng 120 triệu năm trước,
vào đầu kỷ Phấn trắng.
Một con khủng long sống trên cây tiến hoá đến một mức độ hoàn toàn mới.
Đây là Xianglong.
Với con mồi như thế này, động vật ăn thịt chắc chắn sẽ đi theo.
Microraptor.
Microraptor kích thước nhỏ, và cũng thích nghi để đuổi theo con mồi trong những tán cây.
Xianglong, Tuy nhiên, có một mánh lới.
Đây là một con thằn lằn bay.
Và các hóa thạch tinh tế của Microraptor tiết lộ một bất ngờ.
Các lông vũ của con khủng long này không phải để giữ ấm, hoặc khoe mẻ.
Cấu trúc của chúng được nhìn thấy rõ ràng từ các hóa thạch.
Chúng rất dài, có gân, và quan trọng nhất,
hình dáng của chúng hình thành một dạng khí động học hoàn hảo.
Và chúng không bị hạn chế bởi cẳng tay (phần từ khuỷu đến bàn tay).
Chân của nó, cũng vậy, có lông dài.
Các lông được thiết kế chỉ dành cho một điều:
bay lượn.
Microraptor là một khủng long bốn cánh đã tung cánh vào không trung.
Nhưng Microraptor không phải là quái vật bay duy nhất ở đây.
Sinornithosaurus, có nhiều khả năng hơn để ăn cắp con mồi.
Nhưng có một phần thưởng lớn hơn trong suy nghĩ.
(RÊN)
Và Sinornithosaurus có một bí mật chết chóc.
Trong năm 2009, nghiên cứu Sinornithosaurus
Phát hiện đường rãnh đặc thù dọc theo chiều dài của các răng của nó.
Chúng tương tự như những con quái vật Gila tiết ra nọc độc,
rãnh trong răng của nó được sử dụng để tiêm nọc độc vào nạn nhân của nó.
Các đội thậm chí xác định những gì họ nghĩ
là vị trí của khoang chứa nọc độc trong các hóa thạch.
Xuất hiện Sinornithosaurus có thể hạ thủ bằng nọc độc.
Có lông vũ nhẹ dài trên cả hai cánh tay và chân,
Microraptor bay xa tốt hơn tàu lượn.
Nhưng không có khả năng để lấy độ cao,
cách duy nhất là bay xuống.
Microraptor với lông vũ dài có nghĩa là có khả năng hiếm khi nó đi bộ, chạy càng ít hơn nhiều.
Sinornithosaurus đã không có vấn đề như vậy.
Trên thảm rừng, các bình nguyên mở rộng.
Microraptor còn có một cơ may trốn thoát.
khủng long sát thủ thống trị đất, cây,
và thậm chí trên không trung.
Nhưng vào giữa kỷ Phấn trắng, mọi thứ đã thay đổi.
Một giống mới của sát thủ đã nổi lên.
Đây là những Tyrannosaurs nổi tiếng.
Sát thủ săn mồi ghê gớm đã dẹp sang bên hầu như tất cả các động vật ăn thịt khác.
Khủng long ăn thịt vẫn bị buộc phải thích nghi,
đôi khi đi đến lâu dài cực độ.
Một trong những nhóm như vậy là Therizinosaurs kỳ quái.
Trong năm 2009, bộ xương hoàn thiện nhất tìm thấy cho đến nay đã được miêu tả.
Nó sinh sống ở New Mexico 92 triệu năm trước.
(TIẾNG GẦM)
Các đầm lầy là nhà của Zunityrannus,
Một Tyrannosaur có kích thước trung bình.
Và chúng cũng cùng gia phả với sinh vật định mệnh này,
Nothronychus.
Nó thực sự là một loài họ hàng gần của Tyrannosaur,
nhưng với một sự khác biệt lớn.
Nothronychus ăn chay kiêng thịt.
(TIẾNG GẦM)
(ẦM Ĩ)
Therizinosaurs đã là một bí ẩn trong nhiều thập niên,
được biết đến chỉ từ những mảnh vỉa vỡ.
Rằng tất cả thay đổi với sự phát hiện ra Nothronychus.
Nó đã cho chúng ta cái nhìn rõ ràng nhất vào nhóm khủng long lạ lùng này.
Nó đi thẳng đứng trên đôi chân ngắn chắc nịch,
có hông rộng và cổ dài.
Các răng của nó cho thấy không phải là răng của một sát thủ.
Xa hơn người anh em họ Tyrannosaur tàn bạo của nó,
khủng long bụng nồi này đã tiến hoá thành một người ăn chay nghiêm ngặt.
Nhưng vũ trang với các móng vuốt dài dữ dằn trên cánh tay của mình,
đó không có nghĩa là cho phòng vệ.
(TIẾNG GẦM)
Bằng cách trở thành một khủng long ăn thực vật, Nothronychus có thể dễ dàng tìm đến thực phẩm.
(TIẾNG GẦM)
Nothronychus phát triển mạnh ở đây
bởi vì nó không cạnh tranh với các Tyrannosaurs.
Nhưng không phải chỉ vì bạn không phải cạnh tranh với nguồn thực phẩm
không có nghĩa là bạn không được xem như con mồi.
(TIẾNG GẦM)
Qua vài triệu năm tiếp theo,
Tyrannosaurs tiến hoá, to lớn và giết chóc hơn.
Chúng đã phát triển thành động vật săn mồi tối thượng,
và hầu như tất cả từ Châu á đến Bắc Mỹ.
Nổi tiếng nhất trong số này có thể là T-Rex,
nhưng nó chỉ là đoạn kết trên con đường dài của sát thủ khổng lồ.
75 triệu năm trước đây, Mỹ là nhà
của gã khổng lồ Tyrannosaur nguyên thuỷ,
Daspletosaurus.
Ấn tượng sâu sắc như là một sát thủ bẩm sinh từ giải phẩu học cơ thể.
Đồ sộ, với một hộp sọ to lớn mạnh mẽ và cần cổ đầy sức mạnh cơ bắp.
Mắt nhìn về một phía làm cho việc theo dõi sự di chuyển của con mồi dễ dàng.
Chúng có đôi tay ngắn nổi tiếng,
nhưng với các Tyrannosaurs khổng lồ, tất cả là về các vết cắn.
Daspletosaurus,
với một lực cắn chưa từng thấy cho bất kỳ con khủng long nào khác trong vùng.
Đây là một sát thủ trong một đấu trường hoàn toàn khác.
(TIẾNG GẦM)
(ẦM Ĩ)
Nhóm này tập họp lại để tận dụng nguồn lợi của một sự kiện hàng năm.
Một đàn Centrosaurus lớn đang trên đường di trú.
Vô tình, chúng đang đi hướng về gần vùng tử địa.
Trong công viên khủng long,
hàng ngàn xương đã được phát hiện
rải rác khắp nơi trong cùng một lớp đá.
Chúng thuộc về những con khủng long có sừng Centrosaurus.
Và chúng xuất hiện hàng đống xương trên cánh đồng chết chóc rộng lớn,
Nơi tàn sát hàng loạt.
Gió mùa theo thời vụ thổi vào vùng lãnh thổ Centrosaurs,
ra khỏi vùng lũ lụt ven biển.
(SẤM CHỚP)
(ẦM Ĩ)
hoạt động theo bầy đàn bảo vệ bằng số đông,
nhưng với chi phí thấp,
và những thứ sắp mang tồi tệ hơn đến cho bầy Centrosaurs.
Với một con sông bị ngập lụt phía trước
và Daspletosaurus phía sau,
giai đoạn này được đặt để cho một vụ thảm sát.
Nhưng mặc dù thu hoạch rất phong phú, không phải là do các Daspletosaurus
chịu trách nhiệm về quy mô của việc tàn sát này.
Còn một sát thủ khác thậm chí chết chóc hơn hiện diện ở đây.
Sát thủ thực sự chính là thời tiết.
Các nghiên cứu gần đây trên đống xương dày đặc này cho biết
96% của các xương này là của một loài duy nhất là Centrosaurus.
Và tương đối rất ít các xương để lại bất kỳ vết cắn nào.
Chứng cứ hóa thạch cho thấy rằng đây là một tập thể bị chết đuối,
kết quả của lũ lụt theo mùa phổ biến rộng khắp.
Hơn 20 các địa điểm khác nhau, có một sự kiện mà chúng ta thấy lặp đi lặp lại.
Và mỗi khi nước rút, cơ hội mới lại xuất hiện.
(KÊU THẤT THANH)
Nhưng ngay cả trong cuộc đấu tranh dành thịt thối.
Thẩm quyền của Daspletosaurus là tuyệt đối.
Sự thống trị thế giới của Tyrannosaurs có thể có được tất cả
nó đã không cho một sự trùng hợp lạ lùng nào trong sự sắp xếp của các lục địa.
75 triệu năm trước,
Hành tinh có sự phân chia Bắc-Nam rõ ràng,
và không có sự liên kết vật lý nào giữa các lục địa trên thế giới.
Có nghĩa là các Tyrannosaurs không thể lan tràn sang các lục địa phía Nam.
Ở đây, một loại sát thủ khác thống trị.
Đây là những Abelisaurids.
Trong 10 năm cuối, Madagascar đã cung cấp
bằng chứng toàn diện nhất về các động vật ăn thịt.
70 triệu năm trước, Madagascar đã là một hòn đảo.
Trong thời gian thuộc kỷ Phấn trắng,
Madagascar khuất phục trước sự tàn phá của hạn hán.
Đối với các động vật ăn thịt lớn như Majungasaurus,
ăn xác thối là cách duy nhất để tồn tại.
(CÔN TRÙNG RỈ RẢ)
Chúng ta nghĩ rằng Majungasaurus là động vật ăn thịt hàng đầu ở đây.
Nhưng sau đó vào năm 2003, một số xương của một số Majungasaurs
được báo cáo bị đục thủng với vết răng.
Xuất hiện triệt để và rất chi tiết một sát thủ lớn hơn, tàn bạo hơn.
(KÊU QUANG QUÁC)
(TIẾNG GẦM)
(ẦM Ĩ)
Một xác động vật sẽ thu hút các động vật ăn thịt lớn nhiều dặm xung quanh.
(TIẾNG GẦM)
Một con Majungasaurus đực.
Nó có nhiều khả năng hơn để thách thức tranh dành lấy cho được thức ăn.
(ẦM Ĩ)
Cuộc chiến này phần lớn chỉ là giành quyền ăn trọn xác chết.
Khi cắn đánh dấu vào cái xác bầm dập của con Majungasaurus còn lại
đã được nghiên cứu chặt chẽ hơn,
các dấu vết trên xương đã được xem xét sao cho phù hợp với
các động vật ăn thịt lớn duy nhất trong vùng,
Majungasaurus là chính nó.
Đây là bằng chứng đầu tiên không thể chối cãi về việc khủng long ăn thịt đồng loại.
Nó có vẻ gây sốc, nhưng là một hành vi cho thấy rõ ràng
rằng những sát thủ thành công nhất sẽ khai thác bất kỳ tình huống nào
để tối đa lợi ích của chúng.
Khả năng thích ứng của khủng long sát thủ thật tuyệt vời.
Nó có nghĩa là chúng đã có thể thuộc địa hoá mọi lục địa trên hành tinh,
liên tục tiến hoá và thay đổi.
Sự thống trị cuộc sống trên trái đất của chúng là tuyệt đối.
Nhưng chúng đã bị diệt vong..
Sự sụp đổ của chúng đã xảy ra do một tiểu hành tinh va vào trái đất.
Lao nhanh hơn 20 lần so với một viên đạn gia tốc,
bề ngang 15 km,
nó lao vào Vịnh Mexico.
Sự va chạm giải phóng một năng lượng hơn một tỷ trái bom nguyên tử.
Tác động ban đầu gây ra hoả hoạn, các trận động đất mạnh và sóng thần.
Nhưng phần lớn sự phá huỷ là do vật liệu bắn tung vào bầu khí quyển.
Lớp áo này che phủ làm cho hành tinh chìm trong bóng tối kéo dài trong nhiều tháng,
cắt giảm ánh sáng mặt trời.
Trái đất bị ném vào màn đêm gần như vĩnh cữu.
Động vật sống sót sau vụ nổ
bây giờ phải đối mặt với thử thách lớn nhất của chúng,
như là một chuỗi các sự kiện sự huỷ diệt đã được thiết lập theo trình tự.
Tước đi ánh sáng, nhiều loài thực vật đã chết.
Động vật ăn thực vật đầu tiên bị ảnh hưởng.
Sự tăng trưởng mới của thực vật cung cấp một tia hy vọng le lói,
cho phép động vật nhỏ nhất tìm bới sống qua ngày.
Nhưng không có đủ để giữ vững được bất cứ điều gì trong thời gian dài.
(KÊU THẤT THANH)
Ăn xác thối ban đầu có một thời gian dễ dàng hơn.
(KÊU QUAN QUÁC)
Nhưng thặng dư này là một ảo tưởng.
Một khi qua rồi, động vật ăn xác thối cũng sẽ bị đói.
Tác động dẫn đến sự sụp đổ của toàn bộ dây chuyền thực phẩm.
Và sự tuyệt chủng không chỉ ảnh hưởng đến khủng long.
Hầu như tất cả cuộc sống trên trái đất đều bị ảnh hưởng.
Hơn 60% của tất cả các loài đã bị xóa sổ.
Tuy nhiên, sự tuyệt chủng không phải như xổ số.
Một yếu tố quan trọng hơn bất kỳ điều nào khác xác định số phận của những con khủng long:
Kích thước.
Trên đất liền, không có động vật nào nặng hơn 25 kg sống sót.
Chỉ vì không có đủ lương thực để nuôi sống các động vật lớn.
Trớ trêu thay, đó là điều thực sự làm cho khủng long quá biểu tượng
chính điều này đã kết án chúng cho tuyệt chủng.
Subtitled : Twan Thach thanhtuan.thach@gmail.com